Dyskusja

            - polega na wymianie (konfrontacji) poglądów (własnych lub cudzych) na określony temat. Jako umiejętność społeczna jest próbą znalezienia wspólnego stanowiska. Jako metoda dydaktyczna zalecana jest szczególnie dla młodzieży. Warunkiem jej skuteczności jest uprzednie przygotowanie uczniów pod wzglę­dem merytorycznym i formalnym.

Dyskusję należy wyraźnie odróżnić od manipulacji. Manipulacja polega na wytwarzaniu stanów psychicznych nie drogą argumentacji, którą można przyjąć albo odrzucić, lecz przez „wkładanie w umysł” gotowych przekonań, pragnień czy upodobań.

            Stosowanie dyskusji w katechezie wprowadza uczniów w sztukę dyskutowania, uczy ich umiejętności jedno­znacznego formułowania omawia­nych problemów, daje możliwość zaprezentowania wła­snych punktów widzenia oraz posługiwania się argumentami konkretnymi i rzeczowymi. Dyskusja po­zwala wzbogacać znany materiał o nowe elementy, porządkuje go i  utrwala. Rozwija umiejętność samodzielnego formułowania dłuższych wypo­wiedzi oraz obrony własnych poglądów. „Dobrzy nauczyciele rozumieją, że wartości este­tyczne i etyczne kształ­tują się najlepiej w działaniu i w konfrontacji od­mien­nych poglądów” (K. Kruszewski).

Dyskusję warto stosować, kiedy nauczyciel pragnie: przybliżyć uczniom problemy, które nie posiadają jednoznacznego rozwiązania, zaznajomić ucz­niów z zagadnieniami szczególnie trudnymi i złożonymi, ukazać zróżnico­wane stanowiska, przygotować do obrony własnych przekonań.

            Młodzież w szkole średniej potrafi tworzyć abstrakcyjne pojęcia odpowia­dające wartościom („dobroć”, „sprawiedliwość”, „równość”, „świę­tość”), jed­nak wciąż mała jest wiedza i doświadczenie życiowe, by odnosić ogólne zasady (wartości) do konkretnych sytuacji. Często dyskusji grozi popa­danie w skrajno­ści, krytykanctwo, uznanie powierzchownych sprzeczności za zasadnicze.

Warto wspólnie z uczniami formułować „klasowe zasady dyskusji”, np.:

ü      Dyskusja ma zmierzać do rozwiązania problemu, a nie do konfliktu.

ü      Uczestnicy dyskusji muszą być zdyscyplinowani (czas wypowiedzi).

ü      Należy uważać na słowa (co, jak i do kogo?) i na uczucia.

ü      Trzeba spróbować zrozumieć partnerów dyskusji (treści i intencje).

ü      Nie wolno zmieniać (deformować) twierdzeń partnerów.

ü      Powinno się jasno wyrażać swoje intencje.

ü      Nie można przesadzać z wyniosłą retoryką (prawda przed estetyką!).

ü      Nie wolno dokuczać sobie nawzajem.

ü      Nie należy dyskutować o sprawach mało sobie znanych itp.

            Zadaniem nauczyciela jest troska o przebieg dyskusji zgodny z regułami partnerskiej współpracy. Powinien on także przygotować dyskusję: wybrać te­mat, przewidzieć różne stanowiska, w oparciu o które ustali cel dys­kusji oraz opracuje jej scenariusz. Do nauczyciela należy również umiejscowienie materiału dyskusji w obrębie większej całości (programu) i troska nad cało­ścią: wprowadzenie do dyskusji, utrzymanie kierunku, kontro­lowanie wychowawczych konsekwencji, nadzór nad formalną stroną oraz ze­branie wniosków.

W katechezie należy kończyć dyskusję wyraźnym przedstawieniem i uzasadnieniem stanowiska Kościoła na określony temat. Uczeń nie powinien opuszczać katechezy bez takiej wiedzy nawet wówczas, jeśli osobiście nie jest do końca przekonany o słuszności kościelnych stanowisk. Dyskusja w  katechezie ma służyć uporządkowaniu wiadomości, a nie samemu tylko aktywi­zowaniu uczniów i „otwieraniu” kolejnych problemów.